Uzunca bir süredir zeytinyağını raf ve depolarda ilk günkü gibi özelliklerini koruyacak ambalaj çeşitleri üzerinde araştırma yapıyorum. Ancak zeytinyağının ne kadar uzun süre dayanması önemli değil sezonunda tüketilmesi daha sağlıklı ve faydalı olacağını düşünüyorum.

2- Beyaz açık renkli saydam şişeler

3- YeÅŸil renkli ÅŸiÅŸeler

4- Kahverengi ÅŸiÅŸeler

5- Cobalt Blue (Turkuaz) ÅŸiÅŸeler

6- Violet glass (siyaha yakın mor) şişeler

7- Laklı tenekeler

8- Tetra pak kutular.

kullanıldığını gördüm. Yapılan bilimsel araştırma sonuçlarına göre butik üretimlerde kullanılması gereken ambalajlar, Kahverengi şişeden başlamak üzere sırası ile cobalt blue,Violet glass olmalıdır.

Neden kahverengi şişeden başladığıma gelince, üretim tarihi 6 yıl öncesi olan bir İspanyol yağının halen ilk günkü duyusal özelliklere sahip olması en büyük etken oldu. Ancak şişenin modeli ve kapak yapısı da çok önemli. Üst kısmı ince uzun ve mümkün olduğunca hava teması az, kapak sızdırmaz olmalı.

Cobalt blue İsrail'de kullanılan bir şişe, yapılan araştırma sonuçlarında en başta duruyor. Işığın kırılma ve geçirgenliğini azaltarak UV koruyuculuğu da sağlıyor.

Violet glass yeni bir uygulama, ancak Cobalt blue ve Violet glass ambalajlar diğerlerine göre 5 kat pahalı duruyor.

Sanayi tipi üretimlerde ise ticari ve ekonomik kazanç düşünüldüğünde ise beyaz şişeler, pet şişeler, yeşil rekli şişeler, tetra pak kutular ve tenekeler düşünülmelidir.

Zeytinyağının bozulmasında Işığın en büyük etken olduğu düşünülürse beyaz açık renkli şişeler ve petlerden uzak durmanın en büyük avantaj olduğu akla gelmelidir. Işık yağ moleküllerine direkt etki etmekte ve yağ asitlerinin parçalanmasını kolaylaştırarak bozulmayı başlatmaktadır. Gün ışığına ve güneşe maruz kalan açık renkteki şişede bulunan sızma özelliğindeki bir zeytinyağı ilk bir hafta içinde rancid kusuru oluşturmaktadır.

Tetra pak kutulara gelince; Yurt dışında marketlerin birçoğunda gördüm ve koleksiyonum için aldım. 500 ml olan ambalajlarda bile homojen bir yapı olmuyor, zeytinyağının yoğunluğundan bombe yapıyor, alt tarafı şişkin dururken üst bölümü zayıf kalıyor. Görüntü olarak iyi değil. Raflarda da hiç hoş durmuyor, pazarlama ve tüketici açısından zayıflık olduğunu düşünüyorum.

Ambalajlama yapılırken tüketici göz önünde bulundurulmalı 5 Lt tenekeyi 5 ayda tüketen bir aile 20. günden sonra bozulmuş yağ ile karşılaşıyor. Neden mi? Kolay aksın diye normal kapağın dışında bir de delik açılıyor da ondan. Bu delikten giren hava ve mutfak altı deterjan kokuları ile yağ kolayca bozuluyor. Tenekelerin üzerine başka delik açmayınız ve kullandıktan sonra kapağını sıkıca kapatınız notu yazılmalı.

Tüketiciye zeytinyağının kullanımı hakkında bilgi verilmeli. Kullanımı kolay küçük ambalajlara konulmalı ve tüketim süresi kısaltılmalıdır. Küçük teneke ambalajlarda kapak sorunu vardır, açılan kapak tekrar kapatılamıyor ve yağ boşaltılırken etrafa dağılıyor. Ayrıca laksız tenekelerde pas yüzünden metalik tat oluşuyor.

Tüm bu etkenlerin yanı sıra Işık, ısı ve hava bozulma sebeplerinden  olduğuna göre depolama ve nakliye de çok önemli oluyor. Sezonda olumlu özelliklere sahip olan organik yağların bile 6 yıl etiketi ile beyaz açık renkli şişelerde satılmasına aklım ermiyor. Uğraşın çabalayın güzel sızma yağlar elde edin ve sonra raflarda bir hafta sonra bozulsun !!! 

Sonuçta iyi bir butik üretim için Kahverengi, kobalt blue ve violet glass seçenekleri arasından, sızdırmaz kapak kullanılarak  tercih yapılmalıdır.

Serdar Öçten ÜNSAL

Zeytindost / Türkiye